Auteursrecht en digitaal lesmateriaal: waar houd je rekening mee?

Als je dit leest, ontdek je hoe jij veilig copy-paste

Stel je voor. Hoe rustgevend het voelt. Als je 100% zeker weet dat jouw lesmateriaal auteursrecht respecteert. Alle lessen die op Wikiwijs staan hebben een open licentie. Jij en je collega’s mogen het materiaal gebruiken, kopiëren en bewerken. Maar, er is een maar.

In dit artikel lees je wanneer je inbreuk maakt op auteursrecht en hoe je dat voorkomt.

Creative Commons-licenties

Wat geeft het lesmateriaal op Wikiwijs een open karakter? We publiceren het materiaal onder Creative Commons-licenties, zodat jij lesmateriaal mag gebruiken dat door andere leraren is ontwikkeld. En andersom.

Bovendien mag je het lesmateriaal aanpassen of uitbreiden en het resultaat verspreiden onder dezelfde licentie als het oorspronkelijke materiaal. Zonder toestemming, maar wel met naamsvermelding.

Wanneer je een les kopieert en aanpast of uitbreidt, regelt Wikiwijs automatisch de naamsvermelding in het colofon.

Alleen origineel werk dat geen inbreuk maakt op het auteursrecht mag op Wikiwijs staan.

Hoe je auteursrecht respecteert

De volgende vragen zijn relevant om erachter te komen of je auteursrecht schendt.

Heb ik het complete arrangement zelf gemaakt? Zo ja, prima. Maak ik gebruik van auteursrechtelijk beschermd materiaal, bijvoorbeeld een foto via Google Afbeeldingen? In dat geval wil je zeker weten dat de foto rechtenvrij is volgens de licentie van de afbeelding. Zo niet, dan heb je toestemming nodig van de maker om de foto te gebruiken.

Verderop in dit artikel verwijzen we naar een aantal websites waarop je gratis beeldmateriaal vindt met licenties die gebruik en verspreiding toestaan. Eerst staan we stil bij de consequenties van willekeurig copy-pasten.

Een grote groep mensen vormen samen het logo van copyright

Wikiwijs publiceert materiaal onder Creative Commons-licenties, zodat jij lesmateriaal mag gebruiken dat door andere leraren is ontwikkeld. En andersom.

Wat er gebeurt als je inbreuk maakt op auteursrecht

De auteursrechthebbende van bijvoorbeeld een animatie ontdekt dat een les op Wikiwijs exact hetzelfde beeld bevat. Deze persoon of partij neemt vervolgens contact met ons op, met het verzoek om de les offline te halen. Regelmatig moeten wij een les verwijderen vanwege inbreuk op auteursrecht. Jammer. Voor de maker van het arrangement en collega-leraren.

De consequentie?

In de online brochure van Kennisnet over auteursrecht en internet staat het volgende: ‘Degene die het auteursrecht schendt, draait op voor de schade die de auteur lijdt. Als een leraar auteursrechtelijk materiaal deelt in het kader van zijn werk voor de school, kan de auteur de school aanspreken op het betalen van de vergoeding.’

Wil je meer weten over auteursrecht in het onderwijs? Download de volledige online brochure van Kennisnet waarin aan bod komt wat de consequenties zijn van auteursrecht voor scholen.

Websites met gratis en ‘rechtenvrij’ beeldmateriaal

Aanhalingstekens. Waarom? Volgens Charlotte’s Law is ‘rechtenvrij een fabel, tenzij een periode van 70 jaar is verstreken na de dood van de maker. Dan valt het werk in het publiek domein en mag je ermee doen wat je wil’ (Charlotte Meindersma, 2015).

Valt het werk dat je wilt gebruiken niet onder het publieke domein? Controleer altijd of de licentie het toelaat om het materiaal te gebruiken.

Het materiaal op de onderstaande websites kun je met een gerust hart gebruiken:

Dit werk behoort tot het publieke domein of het zijn bijvoorbeeld afbeeldingen met maximaal een Creative Commons CC BY SA licentie. In het laatste geval mag je het werk delen en bewerken. Mits je het nieuwe werk met dezelfde licentie deelt en de maker van het oorspronkelijke werk vermeldt.

Wikiwijs Maken

Zelf aan de slag met lesmateriaal op Wikiwijs? Log in bij Wikiwijs Maken of maak direct een account aan.

Op de hoogte blijven? Meld je aan voor de nieuwsbrief en volg Wikiwijs op Twitter en LinkedIn.

 

Bronnenlijst