Wikiwijs werkt aan een vernieuwde manier om oefentoetsen te gebruiken, delen en maken binnen het platform. In dit artikel lees je wat er al beschikbaar is, wat eraan komt en hoe je kunt meedenken.

We spraken met Karel Visser, product owner van Wikiwijs Toetsen bij Kennisnet. Hij stuurt de ontwikkeling van de toetsfunctionaliteit aan, bepaalt samen met stakeholders de prioriteiten en betrekt leraren actief bij het ontwerpen en testen van nieuwe functies.

Van bestaande toetsmodule naar een nieuwe standaard

In Wikiwijs kunnen al langer toetsen in lesmateriaal worden opgenomen. Bijvoorbeeld in arrangementen. Die toetsmodule functioneert, maar is technisch verouderd en sluit slecht aan op uitwisseling met andere toetssystemen. Daarom kiest Wikiwijs voor een nieuwe toetsmodule op basis van een internationale toetsstandaard (QTI 3.0).

Karel legt uit: ‘We zijn anderhalf jaar geleden begonnen met het bouwen van een nieuwe toetsmodule, parallel aan de bestaande. De nieuwe module is veel meer gericht op uitwisselbaarheid. Toetsen moeten makkelijk in het systeem kunnen komen en er ook weer uit kunnen. Daarnaast willen we een interface die zo laagdrempelig is dat toetsen maken net zo eenvoudig wordt als werken in Word.’

Wat is er nu al beschikbaar?

De ontwikkeling verloopt in stappen. Eerst zijn bestaande Wikiwijs-toetsen omgezet naar het nieuwe formaat.

Daarna zijn grote collecties toegevoegd vanuit vakverenigingen. Zo stelde de NVON 1.900 biologie-toetsen beschikbaar en kwamen daar begin 2026 1.000 aardrijkskundetoetsen bij.

Karel: ‘Op Wikiwijs staan nu ongeveer 3.000 open toetsen. Die zijn digitaal te gebruiken in oefenmodus en te downloaden voor gebruik in een eigen toetssysteem.’

Wat komt er binnenkort bij?

De volgende ontwikkelstappen richten zich op gebruiksgemak. Een Word-export staat bijvoorbeeld hoog op de planning. Karel licht toe: ‘Printen kan nu nog niet, maar dat is wel een van de eerstvolgende dingen die we willen toevoegen. Met een Word-exportfunctie maken we dat mogelijk.’

Daarna volgt de mogelijkheid om toetsen te bewerken en nieuwe toetsen te maken in Wikiwijs. In een volgende fase komt daar ook de mogelijkheid bij om toetsen te doorzoeken.

Karel: ‘Op termijn komt er een vragenbank met losse, doorzoekbare vragen. Met die vraagbank kun je zoeken en filteren in alle vragen die beschikbaar zijn in Wikiwijs en daar je eigen toets mee samenstellen.’

AI als volgende stap

Het gebruik van AI in de toetsmodule is nog in voorbereiding. Karel noemt vier mogelijke toepassingen die hij wil verkennen.

Ten eerste ziet hij kansen bij het automatisch nakijken van open vragen. ‘Bij digitale toetsen krijgen leerlingen bij gesloten vragen snel feedback. Maar bij open vragen is dat nu lastig. AI kan helpen om een antwoord te vergelijken met het antwoordmodel en gerichte feedback te geven.’

Ten tweede wil hij AI inzetten voor kwaliteitscontrole bij het samenstellen van toetsen. Bijvoorbeeld bij spelling, overlap tussen vragen en het inschatten van het niveau. ‘Dat helpt om met meer vertrouwen toetsen te delen met anderen.’

Ten derde kan AI ondersteunen bij het genereren van feedback bij antwoordopties, met name bij meerkeuzevragen. ‘Gerichte feedback schrijven kost veel tijd. AI kan daar een eerste aanzet voor geven.’

Ten vierde ziet hij mogelijkheden om automatisch vragen te genereren op basis van een tekst of (open) lesmateriaal. ‘Andere toetsplatforms doen dit al. Wij willen dit op een verantwoorde manier toevoegen.’

Kwaliteitsborging: mens en model

De kwaliteit van open toetsen hangt niet uitsluitend af van techniek of AI. Gebruikers kunnen toetsen beoordelen en leermiddelspecialisten kunnen een keurmerk toekennen. Net zoals dat nu al gebeurt bij open leermateriaal. Daarnaast sluit Wikiwijs aan bij het kwaliteitsmodel voor open leermateriaal dat vanuit Impuls Open Leermateriaal is ontwikkeld.

Volgens Karel biedt dit model ook houvast voor geautomatiseerde kwaliteitschecks: ‘Zo hebben we een inhoudelijk kader waartegen we toetsen kunnen leggen, ook als we AI inzetten.’

Open standaarden en uitwisselbaarheid

Een belangrijk uitgangspunt in de ontwikkeling is het voorkomen van afhankelijkheid van één aanbieder. In veel commerciële toetssystemen zijn toetsen lastig te exporteren. Wikiwijs zet daarom in op open standaarden.

Karel licht toe: ‘We willen dat scholen vrij kunnen kiezen met welk toetssysteem ze werken. Door uitwisselbaarheid te ondersteunen, blijven open toetsen beschikbaar voor verschillende platforms.’ Volgens hem bewegen steeds meer aanbieders in die richting.

Samenwerking met CitoLab

Bij de ontwikkeling werkt Wikiwijs nauw samen met CitoLab (het innovatielab van Cito). CitoLab ontwikkelt mee aan zowel de speler voor het afnemen van toetsen als de editor voor het maken en bewerken ervan.

Karel hierover: ‘CitoLab gebruikt die onderdelen ook zelf. Dat scheelt ons ontwikkelwerk en zorgt ervoor dat we profiteren van hun expertise.’

Meedenken vanuit de praktijk

De doorontwikkeling van Wikiwijs Toetsen gebeurt in samenspraak met leraren. Momenteel denken vijf leraren mee over nieuwe functies. De groep wordt de komende tijd uitgebreid met leraren uit verschillende sectoren en vakgebieden.

Karel benadrukt: ‘We leggen ontwerpen en voorstellen voor aan gebruikers en nemen hun feedback mee. Zo proberen we te zorgen dat de toetsmodule aansluit op wat er in de praktijk nodig is.’

Wil je meedenken over de doorontwikkeling van Wikiwijs Toetsen? Mail dan naar info@wikiwijs.nl om je aan te melden.