Beschermd: Desinformatie po vo

Er is geen samenvatting, omdat dit een beschermd bericht is.

Deze inhoud is beschermd met een wachtwoord. Voer hieronder je wachtwoord in om het te bekijken.

Niet stapelen maar vervangen

Gebruik maken van prachtig leermateriaal binnen je curriculum, in samenwerking met gemeente, schoolbesturen en lokale educatieve partners als bibliotheek, GGD, sport en bureaus voor technologie en natuur.

Dagelijks zitten de mailbox en de brievenbus van kindcentra vol met prachtige en leerzame activiteiten waar leerlingen graag aan deel zouden nemen. Maar de werkdruk is al hoog en deze activiteiten stapelen bovenop het werk dat allemaal al moet. Niet stapelen, maar vervangen helpt om deze prachtige en leerzame activiteiten toch in het curriculum van het kindcentrum te plaatsen. Niet door te stapelen, maar door te vervangen. En door een goede samenwerking van gemeente, schoolbesturen en lokale educatieve partners als bibliotheek, GGD, sport en bureaus voor technologie en natuur. Het gemeenschappelijk aanbod van al deze partners is hier te vinden. Meer informatie is te vinden op onze website.

Oriëntatie op jezelf en de wereld

  • 34 Gezondheid
    De leerlingen leren zorg te dragen voor de lichamelijke en psychische gezondheid van henzelf en anderen.
  • 35 redzaam gedrag
    De leerlingen leren zich redzaam te gedragen in sociaal opzicht, als verkeersdeelnemer en als consument.
  • 36 staatsinrichting
    De leerlingen leren hoofdzaken van de Nederlandse en Europese staatsinrichting en de rol van de burger.
  • 37 waarden en normen
    De leerlingen leren zich te gedragen vanuit respect voor algemeen aanvaarde waarden en normen.
  • 38 geestelijke stromingen
    De leerlingen leren hoofdzaken over geestelijke stromingen die in de Nederlandse multiculturele samenleving een belangrijke rol spelen, en ze leren respectvol om te gaan met seksualiteit en met diversiteit binnen de samenleving, waaronder seksuele diversiteit.
  • 39 milieu
    De leerlingen leren met zorg om te gaan met het milieu.
  • 40 planten en dieren herkennen
    De leerlingen leren in de eigen omgeving veel voorkomende planten en dieren onderscheiden en benoemen en leren hoe ze functioneren in hun leefomgeving.
  • 41 bouw van organismen
    De leerlingen leren over de bouw van planten, dieren en mensen en over de vorm en functie van hun onderdelen.
  • 42 natuurkundige verschijnselen
    De leerlingen leren onderzoek doen aan materialen en natuurkundige verschijnselen, zoals licht, geluid, elektriciteit, kracht, magnetisme en temperatuur.
  • 43 weer en klimaat
    De leerlingen leren hoe je weer en klimaat kunt beschrijven met behulp van
    temperatuur, neerslag en wind.
  • 44 kennis van producten
    De leerlingen leren bij producten uit hun eigen omgeving relaties te leggen tussen de werking, de vorm en het materiaalgebruik.
  • 45 technische oplossingen
    De leerlingen leren oplossingen voor technische problemen te ontwerpen, deze uit te voeren en te evalueren.
  • 46 dagritme en seizoenen
    De leerlingen leren dat de positie van de aarde ten opzichte van de zon, seizoenen en
    dag en nacht veroorzaakt.
  • 47 ruimtelijke inrichting
    De leerlingen leren de ruimtelijke inrichting van de eigen omgeving te vergelijken met die in omgevingen elders, in binnen- en buitenland, vanuit de perspectieven landschap, wonen, werken, bestuur, verkeer, recreatie, welvaart, cultuur en levensbeschouwing. In ieder geval wordt daarbij aandacht besteed aan twee lidstaten van de Europese Unie en twee landen die in 2004 lid werden, de Verenigde Staten en een land in Azië, Afrika en Zuid-Amerika.
  • 48 omgang met water
    Kinderen leren over de maatregelen die in Nederland genomen worden/werden om bewoning van door water bedreigde gebieden mogelijk te maken.
  • 49 spreiding van bevolking en landschap
    De leerlingen leren over de mondiale ruimtelijke spreiding van
    bevolkingsconcentraties en godsdiensten, van klimaten, energiebronnen en van natuurlandschappen zoals vulkanen, woestijnen, tropische regenwouden, hooggebergten en rivieren.
  • 50 kaart en atlas
    De leerlingen leren omgaan met kaart en atlas, beheersen de basistopografie van Nederland, Europa en de rest van de wereld en ontwikkelen een eigentijds geografisch wereldbeeld.
  • 51 historische bronnen
    De leerlingen leren gebruik te maken van eenvoudige historische bronnen en ze leren aanduidingen van tijd en tijdsindeling te hanteren.
  • 52 tijdvakken
    De leerlingen leren over kenmerkende aspecten van de volgende tijdvakken: jagers en boeren; Grieken en Romeinen; monniken en ridders; steden en staten; ontdekkers en hervormers; regenten en vorsten; pruiken en revoluties; burgers en stoommachines; wereldoorlogen en holocaust; televisie en computer. De vensters van de canon van Nederland dienen als uitgangspunt ter illustratie van de tijdvakken.
  • 53 personen en gebeurtenissen
    De leerlingen leren over de belangrijke historische personen en gebeurtenissen uit de Nederlandse geschiedenis en kunnen die voorbeeldmatig verbinden met de wereldgeschiedenis.

Kunstzinnige oriëntatie

54 uitdrukken en communiceren
De leerlingen leren beelden, muziek, taal, spel en beweging te gebruiken, om er gevoelens en ervaringen mee uit te drukken en om er mee te communiceren.

55 reflecteren
De kinderen leren op eigen werk en dat van anderen te reflecteren.

56 cultureel erfgoed
De leerlingen verwerven enige kennis over en krijgen waardering voor aspecten van cultureel erfgoed.

Bewegingsonderwijs

Bewegingsonderwijs

57 leren deelnemen
De leerlingen leren op een verantwoorde manier deelnemen aan de omringende bewegingscultuur en leren de hoofdbeginselen van de  belangrijkste bewegings en spelvormen ervaren en uitvoeren.

58 leren samenwerken
De leerlingen leren samen met anderen op een respectvolle manier aan
bewegingsactiviteiten deelnemen, afspraken maken over het reguleren daarvan, de eigen bewegingsmogelijkheden inschatten en daarmee bij  activiteiten rekening houden.

Erfgoed in het onderwijs

Erfgoedlesmateriaal voor PO en VO. De lessen, activiteiten en bronnen zijn gratis, gemaakt door erfgoedinstellingen (zoals musea en archieven) en direct inzetbaar.

Erfgoedlesmateriaal voor PO en VO

De lessen, activiteiten en bronnen zijn gratis, gemaakt door erfgoedinstellingen (zoals musea en archieven) en direct inzetbaar in basisonderwijs en voortgezet onderwijs.

Erfgoed verbindt heden, verleden en toekomst. Het geeft leerlingen een beeld van het verleden en draagt bij aan cultureel bewustzijn en reflectie op het heden.

Broncollecties

Archieven, bibliotheken en musea hebben gezamenlijke portals, beeldbanken en databases ingericht waarin hun collecties zijn te doorzoeken en voor iedereen te gebruiken. Een selectie:

  • Beeld en Geluid op school, relevant video- en audiomateriaal, speciaal geselecteerd voor het onderwijs.
  • Collectie Nederland, collecties van meer dan 100 musea met onder andere kunstwerken, monumenten en archeologische vondsten;
  • Delpher, een database beheerd door de Koninklijke Bibliotheek met miljoenen gedigitaliseerde teksten uit Nederlandse kranten, boeken en tijdschriften;
  • Europeana Classroom, tientallen miljoenen culturele objecten, zoals boeken, kunstwerken, foto’s, video’s en muziekopnames die relevant zijn voor het onderwijs;
  • Geheugen van Nederland, historische foto’s, films, tekeningen, schilderijen, handschriften, documenten en archeologische objecten.
  • Geschiedenislokaal, historische bronnen van plaatselijke culturele (erfgoed)instellingen zoals archieven, musea en bibliotheken.
  • Modemuze, platform voor mode en kostuumerfgoed, met collectiestukken van tientallen musea.
  • Nationaal Archief Fotocollectie, één miljoen foto’s geven een beeld bij gebeurtenissen uit de periode tussen 1865 en 1990.
  • Netwerk Oorlogsbronnen, bronnen uit en over de Tweede Wereldoorlog uit collecties van honderden organisaties; de Open data zijn geselecteerd op Wikimedia.
  • Open beelden, ruim 10.000 video’s uit de 20e eeuw met uiteenlopende onderwerpen;
  • Rijksstudio, bijna 450.000 afbeeldingen uit de collectie van het Rijksmuseum, zoals prenten, foto’s, schilderijen en beeldhouwwerken.

> Bekijk ook de regionale broncollecties

Regionaal aanbod

Provinciale en regionale platformen spelen een belangrijke rol in het toegankelijk maken van les- en bronmateriaal van erfgoed. Zij helpen als brugfunctie tussen scholen en erfgoedinstellingen.

Groningen en Drenthe: Kunst en Cultuur
Friesland: Erfgoed-onderwijs
Overijssel: Mijn Stad Mijn Dorp
Flevoland: Expertisecentrum Cultuureducatie
Gelderland: Reizen in de tijd
Noord-Holland: Plein C
Zuid-Holland: Kunstgebouw
Utrecht: Leerkrachten Kunstcentraal
Noord-Brabant: Erfgoed Brabant Academie

Lesaanbod toevoegen?

Wil je het lesmateriaal van jouw erfgoedinstelling ook vindbaar maken op deze themapagina?

Kijk in de handleiding hoe je dit doet.

Contact

Heb je vragen of tips voor verbetering? Of ken jij ander erfgoedlesmateriaal dat thuis hoort op deze pagina?

Laat het ons weten.

Groep 5 en 6

Open en gratis lesmateriaal voor groep 5 en 6 in het primair onderwijs.

Groep 3 en 4

Open en gratis lesmateriaal voor groep 3 en 4 in het primair onderwijs.

Groep 1 en 2

Open en gratis lesmateriaal voor groep 1 en 2 in het primair onderwijs.

Groep 7 en 8

Open en gratis lesmateriaal voor groep 7 en 8 in het primair onderwijs.

FORA Academy

Het kennisplatform voor het gebruik van de referentie-architectuur FORA binnen het po en vo.

Wat is het?

Hoe vindt u als school(bestuur) uw weg in het digitale landschap? Zijn processen, activiteiten en ondersteunende applicaties goed in kaart gebracht? Worden processen goed ondersteund? Wilt u weten waarom bepaalde applicaties worden gebruikt? Bij dergelijke vragen kan de FORA helpen. De FORA is een referentiearchitectuur voor po en vo. In een referentiearchitectuur staan processen, activiteiten en ondersteunende systemen op een neutrale manier beschreven zodat ze voor alle schoolbesturen van po en vo bruikbaar zijn. De FORA kan dienen als vraagbaak en als ijkpunt voor schoolbesturen, (bovenschools) ict’ers en ict-coördinatoren.

Voor wie  

In principe kan iedereen die zich bezighoudt met het primair en voortgezet onderwijs aan de slag met de FORA Academy om zijn/haar kennis te vergroten. De informatie is in een aantal blokken opgebouwd: 

FORA inhoudelijk

FORA inhoudelijk is bedoeld voor personen die daadwerkelijk met het platform aan de slag gaan. Uitgewerkt in een basisversie (practitioner), een meer gevorderde versie waarin dieper wordt ingegaan op het gebruik in de school (intermediate) en de meeste uitgebreide versie (master). Deze modules zijn bedoeld om alle aspecten van de referentie-architectuur po en vo te leren kennen, er gebruik van te kunnen maken in de school en een bijdrage te kunnen leveren aan de verdere ontwikkeling ervan.  

Masterclasses

Masterclasses gaan niet zozeer over de praktische toepassing van de FORA. Deze zijn gericht op bestuurders en schoolleiders, onderwijs professionals en leveranciers en informeert hen over de door hen te realiseren doelstellingen en hoe de FORA hieraan bijdraagt. Daarnaast laat het hen zien hoe zij regie kunnen voeren op processen en activiteiten binnen scholen. 

Tooling

Tooling is het onderdeel dat ingaat op de beschikbare gereedschappen die in de FORA worden aangeboden en hoe de gebruiker deze het beste in kan zetten. Meer specifiek gaat het hier over de software Archimate en de modelleertaal Archi.

Aanvullende informatie 

Meer informatie over de FORA vindt u:

 Contact 

Voor vragen en meer informatie kunt u contact opnemen met het FORA Serviceteam via fora@kennisnet.nl.  

Slavernijverleden

Verschillende instituten, stichtingen, musea en individuele docenten hebben inmiddels lesmateriaal rond het slavernijverleden ontwikkeld en gratis ter beschikking gesteld. Op deze startpagina verzamelen en rubriceren we dit materiaal voor primair en voortgezet onderwijs.

Lesmaterialen

Slavernij als onderwerp maakt al langer deel uit van het curriculum geschiedenis. Tot voor kort werd het onderwerp en de rol die Nederland hierbij heeft gespeeld echter eenzijdig en vanuit een Eurocentrisch standpunt belicht. Verschillende instituten, stichtingen, musea en individuele docenten hebben inmiddels lesmateriaal vanuit een ander standpunt ontwikkeld en gratis ter beschikking gesteld. Het onderwerp heeft alles te maken met een inclusieve maatschappij en heeft daardoor ook een link met burgerschap. Op deze startpagina verzamelen en rubriceren we dit materiaal voor primair en voortgezet onderwijs. Wil je breder ingaan op het thema slavernij, dan vind je hier mogelijke onderwerpen. Mis je materiaal of heb je lesmateriaal gevonden dat nog niet in deze collectie is opgenomen, meld dit dan hier, dan voegen we het toe.

INCLUSIEVE SAMENLEVING

Het slavernijverleden erkennen is een stap maar ongelijkheid is er nog steeds. Het komen tot een inclusieve samenleving is van groot belang.

SLAVENHANDEL EN SLAVERNIJ

Nederland heeft gedurende meerdere eeuwen een actieve rol gespeeld bij de slavenhandel en het gebruik van slaafgemaakten op plantages in de koloniën.

VRIJHEID EN GELIJKHEID

Op verschillende manieren hebben slaafgemaakten zich verzet tegen slavernij, uitbuiting en misstanden. Van het zingen van liederen tot opstanden. En na strijd om vrijheid volgt strijd om gelijkheid.

VERSCHILLENDE CULTUREN

Er bestaan rijke Afrikaanse en Aziatische culturen vóór en los van de slavernij. Het is van belang dat leerlingen zich hiervan bewust zijn.

SPOREN VAN SLAVERNIJ

VOOR DOCENTEN

Overal in Nederland zijn concrete sporen van het slavernijverleden terug te vinden. Van ‘suikerramen’ tot standbeelden. Veel van deze sporen zijn in kaart gebracht.

Digitale geletterdheid PO VO

Lesmateriaal over digitale geletterdheid voor PO en VO, verzameld op een plek. Sluit aan bij het ‘handboek digitale geletterdheid’ zoals samengesteld door Kennisnet.

Lesmateriaal po

De wereld wordt met de dag digitaler en je daarin veilig en autonoom leren bewegen gaat niet vanzelf. Aan ons de taak om leerlingen goed in deze spannende wereld te begeleiden en te onderwijzen. App Noot Muis is een initiatief van scholen zelf. Het is een verzameling lesideeën die digitale geletterdheid verbindt aan taalonderwijs op de basisschool.

ICT BASIS-VAARDIGHEDEN

Je leerlingen ict-basivaardigheden bijbrengen? Met de volgende open lesmaterialen leer je ze apparaten, software en toepassingen gebruiken en maak je ze bewust van de gebruiksrisico’s die eraan verbonden zijn. ICT-basisvaardigheden

INFORMATIE-VAARDIGHEDEN

Vlot navigeren in en tussen mediaomgevingen. Informatie zoeken, beoordelen en gebruiken. Functionele en aansprekende content maken om een boodschap optimaal over te brengen. Hoe krijgen jouw leerlingen het voor elkaar? Met informatievaardigheden. Hieronder staat open lesmateriaal waarmee ze kunnen werken aan deze vaardigheid. Informatievaardigheden

MEDIAWIJSHEID

Met een dosis mediawijsheid vinden je leerlingen beter hun weg in het medialandschap. De concrete leerdoelen van onderstaand lesmateriaal? Omgaan met regels van een online community, leren dat de media de werkelijkheid vertegenwoordigen vanuit een bepaald perspectief, de logica van verschillende media inzien en weloverwogen participeren aan media.  Mediawijsheid

COMPUTATIONAL THINKING

Met de open lesmaterialen over computational thinking leren je leerlingen over de technieken en mechanismen die achter apparaten schuilen. Daarnaast laat het ze reflecteren op eigen mediagebruik. Bovendien krijgen ze de kans om digitale tools geïnformeerd en doelbewust in te zetten bij het bereiken van persoonlijke en werkgerelateerde doelen. Computational thinking

LESMATERIAAL (V)SO

Speciaal voor het (V)SO is er een eigen themapagina: Digitale geletterdheid voor het (V)SO. Je vindt er lesmateriaal per thema.

Lesmateriaal vo

ICT BASIS-VAARDIGHEDEN

Je leerlingen ict-basivaardigheden bijbrengen? Met de volgende open lesmaterialen leer je ze apparaten, software en toepassingen gebruiken en maak je ze bewust van de gebruiksrisico’s die eraan verbonden zijn.  ICT-basisvaardigheden

INFORMATIE-VAARDIGHEDEN

Vlot navigeren in en tussen mediaomgevingen. Informatie zoeken, beoordelen en gebruiken. Functionele en aansprekende content maken om een boodschap optimaal over te brengen. Hoe krijgen jouw leerlingen het voor elkaar? Met informatievaardigheden. Hieronder staat open lesmateriaal waarmee ze kunnen werken aan deze vaardigheid. Informatievaardigheden

MEDIAWIJSHEID

Met een dosis mediawijsheid vinden je leerlingen beter hun weg in het medialandschap. De concrete leerdoelen van onderstaand lesmateriaal? Omgaan met regels van een online community, leren dat de media de werkelijkheid vertegenwoordigen vanuit een bepaald perspectief, de logica van verschillende media inzien en weloverwogen participeren aan media.  Mediawijsheid

COMPUTATIONAL THINKING

Met de open lesmaterialen over computational thinking leren je leerlingen over de technieken en mechanismen die achter apparaten schuilen. Daarnaast laat het ze reflecteren op eigen mediagebruik. Bovendien krijgen ze de kans om digitale tools geïnformeerd en doelbewust in te zetten bij het bereiken van persoonlijke en werkgerelateerde doelen. Computational thinking

LESMATERIAAL (V)SO

Speciaal voor het (V)SO is er een eigen themapagina: Digitale geletterdheid voor het (V)SO. Je vindt er lesmateriaal per thema.

Tips en informatie

PRATEN MET LEERLINGEN

Hoe praat je met leerlingen over een onderwerp waar zij misschien meer over weten dan jij? Met behulp van onderstaande gesprekstips en voorbeeldvragen praat je mee op het niveau van de digitale generatie. > hoe praat je met leerlingen over internet? > 25 manieren om leerlingen te vragen:hoe was het vandaag op internet? > 25 manieren om leerlingen te vragen:wat is voor jou het verschil tussen goed en fout op internet?‘ > 25 manieren om leerlingen te vragen:hoe bewaak jij je privacy op internet?

PRATEN MET OUDERS

Op een ouderavond kun je met ouders bespreken hoe zij hun kinderen leren omgaan met het internet. Bovendien is het een geschikt moment om uit te leggen hoe de school zich bezighoudt met het online gedrag van de leerlingen. Hoe organiseer je een nuttige avond voor de ouders én je school? Bekijk de 7 tips via onderstaande link. > zo organiseer je een geslaagde ouderavond over digitale geletterdheid

CHECKLISTS EN ADVIEZEN

Hoe staat jouw school ervoor op het gebied van digitale geletterdheid? En wat kun je doen om het digitale schoolklimaat te optimaliseren? Je ontdekt het met behulp van de onderstaande links. > checklist rollen-analyse voor inventarisatie digitale geletterdheid > 3 adviezen voor een veilig schoolklimaat > online workshops over digitale geletterdheid

LESTIPS EN PROJECTIDEEËN

LESSENREEKSEN

Hier vind je een verzameling praktische energizers, lestips en projectideeën om direct aan de slag te gaan met digitale geletterdheid. > lestips en projectideeën  > WhatsHappy: poster en lestips > nepnieuws infographic

De onderstaande leerlijnen en lessenreeksen over digitale geletterdheid zijn op dit moment beschikbaar. > leerlijnen en lessenreeksen digitale geletterdheid > inhoudskaarten DG SLO Fase 1, Fase 2, Fase 3 > informatievaardigheden en programmeren op het Cartesius 2 > curriculum brugklas op het Cartesius 2 > leerdoelen Braemer House, Canada grade six (groep 8)

EXTRA INFORMATIE OVER DIGITALE GELETTERDHEID

Meer lezen over digitalisering? Bekijk het Handboek Digitale geletterdheid van Kennisnet. Of ontdek de leestips die verwijzen naar boeken, rapporten en artikelen over digitalisering. Deze lijst met tips heeft Kennisnet gemaakt in samenwerking met Roeland Smeets. Smeets is mediathecaris van het Barlaeusgymnasium in Amsterdam. Hij blogt op Mediawijzer.net over de netwerkmaatschappij. > leestips digitale geletterdheid en digitalisering > handboek digitale geletterdheid